Radio Neapolis 90.8 ΑΚΟΥΣΤΕ ΖΩΝΤΑΝΑ

28η Οκτωβρίου 1940, το τελεσίγραφο του Μουσολίνι και το ΟΧΙ του Μεταξά

Αναρτήθηκε στις 28/10/2019

Η είσοδος της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η Επέτειος του ΟΧΙ μνημονεύει την άρνηση της Ελλάδας στις ιταλικές αξιώσεις που περιείχε το τελεσίγραφο που επιδόθηκε στις 28 Οκτωβρίου του 1940 στον Έλληνα Δικτάτορα που έφερε τίτλο του Πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά. Συνέπεια της άρνησης αυτής ήταν η είσοδος της Χώρας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940. Η ημερομηνία αυτή καθιερώθηκε να εορτάζεται στην Ελλάδα και την Κύπρο κάθε χρόνο ως επίσημη εθνική εορτή και αργία. Επίσης, σε πολλές χώρες του κόσμου, ελληνικές κοινότητες γιορτάζουν την Επέτειο του «ΌΧΙ»

 

Το χρονικό του Ελληνοιταλικού πολέμου

Ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940-41 (στην Ελλάδα αναφέρεται και ως Πόλεμος του ’40 ή Έπος του ’40) ήταν η πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και συνασπισμού Ιταλίας και Αλβανίας, η οποία διήρκεσε από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 31 Μαΐου 1941, όταν και ολοκληρώθηκε η κατάληψη της χώρας από τις Γερμανικές δυνάμεις, οι οποίες επιτέθηκαν στην Ελλάδαστις 6 Απριλίου 1941.

Τη στιγμή της γερμανικής εισβολής, ο Ελληνικός στρατός είχε προελάσει στα Αλβανικά εδάφη, ως αποτέλεσμα της μέχρι τότε αποτελεσματικής αντιμετώπισης των Ιταλο-Αλβανικών δυνάμεων. Η ιταλική κυβέρνηση απέστειλε στην Ελλάδα τελεσίγραφο με το οποίο και απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία της Ελλάδος. Η άρνηση της Ελλάδας εορτάζεται στην Επέτειο του Όχι.

Ο πόλεμος αυτός ήταν προϊόν της επεκτατικής πολιτικής του φασιστικού καθεστώτος του Μπενίτο Μουσολίνι που είχε εγκαθιδρύσει στην Ιταλία και που άρχισε να εκδηλώνεται με την έναρξη του Β’ Π.Π. και ειδικότερα μετά τη συνομολόγηση του Χαλύβδινου Συμφώνου. Στα μέσα του 1940, ο Μπενίτο Μουσολίνι, έχοντας ως πρότυπο τις κατακτήσεις του Αδόλφου Χίτλερ, θέλησε να αποδείξει στους Γερμανούς συμμάχους του Άξονα ότι μπορεί και ο ίδιος να οδηγήσει την Ιταλία σε ανάλογες στρατιωτικές επιτυχίες.

Η Ιταλία είχε ήδη κατακτήσει την Αλβανία από την άνοιξη του 1939, καθώς και πολλές βρετανικές βάσεις στην Αφρική, όπως τη Σομαλιλάνδη, το καλοκαίρι του 1940, αλλά αυτές δεν ήταν επιτυχίες ανάλογες αυτών της ναζιστικήςΓερμανίας. Ταυτόχρονα ο Μουσολίνι επιθυμούσε να ισχυροποιήσει τα συμφέροντα της Ιταλίας στα Βαλκάνια, που ένιωθε ότι απειλούνταν από τη γερμανική πολιτική από την στιγμή που η Ρουμανία είχε δεχθεί την γερμανική προστασία για τα πετρελαϊκά της κοιτάσματα.

 

Το τελεσίγραφο του Μουσολίνι και το ΟΧΙ του Μεταξά

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλός Πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι επέδωσε ιδιόχειρα στον Έλληνα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά, στην οικία του δεύτερου, στην Κηφισιά, τελεσίγραφο, με το οποίο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο, προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Ελληνικού Βασιλείου, (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.), για τις ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του για τη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική.

Μετά το ΟΧΙ

Μετά την άρνηση του δικτάτορα (το γνωστό «όχι»), ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις άρχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εισβολής στην Ελλάδα μέσω των Ελληνο-αλβανικών συνόρων.

Ο Ελληνικός Στρατός αντεπιτέθηκε και ανάγκασε τον ιταλικό σε υποχώρηση. Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου οι Ελληνικές δυνάμεις είχαν προωθηθεί στο ένα τέταρτο σχεδόν του εδάφους της Αλβανίας, καταλαμβάνοντας κατά σειρά τις πόλεις: Κορυτσά, Πόγραδετς, Άγιοι Σαράντα, Αργυρόκαστρο και Χειμάρρα. Η αντεπίθεση των Ιταλών, το Μάρτιο του 1941, απέτυχε, με κέρδος μόνο μικρές εδαφικές εκτάσεις στην περιοχή βόρεια της Χειμάρρας[4].

Τις πρώτες μέρες του Απριλίου, με την έναρξη της γερμανικής επίθεσης, οι Ιταλοί ξεκίνησαν και αυτοί νέα αντεπίθεση. Από τις 12 Απριλίου, ο Ελληνικός Στρατός άρχισε να υποχωρεί από την Αλβανία, για να μην περικυκλωθεί από τους προελαύνοντες Γερμανούς. Ακολούθησε η συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς, στις 20 Απριλίου και με τους Ιταλούς, τρεις μέρες αργότερα, οι οποίες περαίωσαν τυπικά τον ελληνοϊταλικόγερμανικό πόλεμο.

Η απόκρουση της ιταλικής εισβολής αποτέλεσε την πρώτη νίκη των Συμμάχων κατά των δυνάμεων του Άξονα στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και ανύψωσε το ηθικό των λαών στη σκλαβωμένη Ευρώπη.

Πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η νίκη των Ελλήνων επηρέασε την έκβαση ολόκληρου του πολέμου, καθώς υποχρέωσε τους Γερμανούς να αναβάλουν την επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης, προκειμένου να βοηθήσουν τους συμμάχους τους Ιταλούς που έχαναν τον πόλεμο με την Ελλάδα. Η καθυστερημένη επίθεση τον Ιούνιο του 1941, ενέπλεξε τις γερμανικές δυνάμεις στις σκληρές συνθήκες του ρωσικού χειμώνα, με αποτέλεσμα την ήττα τους στη διάρκεια της Μάχης της Μόσχας.

Γιατί καθιερώθηκε ο εορτασμός την ημέρα αυτή

Το λεγόμενο «Έπος του Σαράντα», το οποίο ακολούθησε, και οι μεγάλες νίκες που ο ελληνικός στρατός κατήγαγε εις βάρος των Ιταλών, καθιερώθηκε να γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου, την ημέρα της επίδοσης του ιταλικού τελεσιγράφου και της άρνησης του Ιωάννη Μεταξά να συναινέσει.

Η Ελλάδα γιορτάζει με την 28η Οκτωβρίου την είσοδό της στον πόλεμο, ενώ οι περισσότερες άλλες χώρες γιορτάζουν την ημερομηνία λήξης του πολέμου.

Κάθε χρόνο αυτή τη μέρα γίνεται στη Θεσσαλονίκη, η επίσημη εορτή με κάθε λαμπρότητα, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και άλλων επισήμων, με μεγάλη στρατιωτική παρέλαση, η οποία συμπίπτει με τον εορτασμό της απελευθέρωσης της πόλης κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και τη μνήμη του πολιούχου της Αγίου Δημητρίου. Στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις γίνονται μαθητικές παρελάσεις, ενώ δημόσια και ιδιωτικά κτίρια υψώνουν την ελληνική σημαία.

Κατά στην επέτειο του «ΟΧΙ», τηλεόραση και ραδιόφωνο προβάλλουν επετειακές εκπομπές μνήμης και κάνουν ιδιαίτερη μνεία στην «τραγουδίστρια της νίκης» Σοφία Βέμπο, η οποία με τα πατριωτικά της τραγούδια εμψύχωνε τους στρατιώτες και μετέδιδε τον ενθουσιασμό της προέλασης των ελληνικών δυνάμεων στη Βόρεια Ήπειρο. Σχετικό επίσης επετειακό υλικό παρουσιάζει και όλος ο ελληνικός έντυπος τύπος (εφημερίδες και περιοδικά).

Πότε καθιερώθηκε η γιορτή

Η επέτειος του «ΟΧΙ» γιορτάστηκε για πρώτη φορά στα χρόνια της Κατοχής. Στο κεντρικό κτίριο και στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός στις 28 Οκτωβρίου 1941. Γίνονταν ομιλίες από τους φοιτητές, ενώ μίλησε για την επέτειο την παραμονή και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο οποίος αρνήθηκε να κάνει μάθημα την ημέρα της επετείου με αποτέλεσμα να απολυθεί από το Πανεπιστήμιο. [1]Στην δεύτερη επέτειο (28/10/1942), ο εορτασμός έγινε στην Πλατεία Συντάγματος με πρωτοβουλία των οργανώσεων ΕΠΟΝ και ΠΕΑΝ.

Υπήρχε ανησυχία για το πώς θα αντιδράσουν οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής, οι οποίες όμως δεν παρενέβησαν. Εκδηλώσεις και διαδηλώσεις εκείνη την ημέρα έγιναν και σε άλλες πόλεις. Στον Πειραιά πραγματοποιήθηκαν ολιγοπληθείς συγκεντρώσεις, ανέβαινε κάποιος σε μια καρέκλα, έβγαζε ένα σύντομο λόγο, και κατόπιν διαλύονταν, για να αποφύγουν επέμβαση των καραμπινιέρων.

 

Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για το τι έγινε στις 28 Οκτωβρίου 1943. Σύμφωνα με τον Ηλία Βενέζη γιορτάστηκε η επέτειος στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, στην πλατεία Κοτζιά (ο Βενέζης ήταν τότε υπάλληλος της τράπεζας). Κατέφθασαν όμως οι Γερμανοί, που είχαν την ευθύνη της αστυνόμευσης πλέον, υποχρέωσαν όσους συμμετείχαν να σταθούν με τα χέρια ψηλά μέχρι το βράδυ, ενώ έστειλαν και είκοσι περίπου από αυτά τα άτομα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κάποια δεν επέστρεψαν.

Για πρώτη φορά η επέτειος γιορτάστηκε επίσημα στις 28 Οκτωβρίου 1944 με παρέλαση ενώπιον του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου.

Η Εκκλησία της Ελλάδος αποφάσισε, το 1952, η γιορτή της Αγίας Σκέπης από την 1η Οκτωβρίου να μεταφερθεί στις 28 Οκτωβρίου, με το αιτιολογικό ότι η Παναγία βοήθησε τον Ελληνικό Στρατό στον πόλεμο της Αλβανίας.

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΝΕΑ
Αναρτήθηκε 24 Φεβρουαρίου 2024 Μακάριος Λαζαρίδης: «Είμαι υπερήφανος για όσα έχουμε πετύχει για τους ψαράδες των λιμνοθαλασσών της Κεραμωτής» Αναρτήθηκε 23 Φεβρουαρίου 2024 ΚΑΒΑΛΑ – Άγριος ξυλοδαρμός νεαρού στο κέντρο της πόλης Αναρτήθηκε 23 Φεβρουαρίου 2024 «Ένα ζευγάρι φτερά, παρακαλώ!» – Θεατρική παράσταση του 1ου ΕΠΑΛ Ελευθερούπολης Αναρτήθηκε 23 Φεβρουαρίου 2024 Επίκεινται βελτιωτικές εργασίες στο «Ανθή Καραγιάννη» από τον Δήμο Καβάλας Αναρτήθηκε 23 Φεβρουαρίου 2024 Ενδυνάμωση των σχέσεων Δήμου Παγγαίου και ΕΛ.ΑΣ. Αναρτήθηκε 22 Φεβρουαρίου 2024 Την Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ν. Καβάλας επισκέφθηκε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Αναρτήθηκε 22 Φεβρουαρίου 2024 Ο.Ε.Β.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ – Αδιάβαστος ο Χατζηχρήστος – Άφωνος απέναντι στο Βλάχο – Τον άδειασαν μέλη του Αναρτήθηκε 22 Φεβρουαρίου 2024 ΚΑΒΑΛΑ – ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ – Τελικά εκτός ο Πεφάνης παραμένει ο Τσεκμέζογλου Αναρτήθηκε 21 Φεβρουαρίου 2024 Με τον Κεφαλογιάννη στο Πεντάγωνο ο Μακάριος για Ελικόπτερα και ενίσχυση Πολυδύναμου Ιατρείου Οφρυνίου Αναρτήθηκε 21 Φεβρουαρίου 2024 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΜ.Θ. – Συνεχίζονται τα περιστατικά εξαπάτησης πολιτών. Συμβουλές απο την Αστυνομία Αναρτήθηκε 20 Φεβρουαρίου 2024 Συνάντηση του Δημάρχου Θάσου με το Σωματείο Εργαζομένων του 6ου ΕΚΑΒ Καβάλας Αναρτήθηκε 18 Φεβρουαρίου 2024 ΓΕΛ Χρυσούπολης: Ενημερώθηκε για τις ευρωεκλογές από την Άννα – Μισέλ Ασημακοπούλου Αναρτήθηκε 17 Φεβρουαρίου 2024 Επίσκεψη του Δημάρχου Θάσου στον Μακαριώτατο Πατριάρχη Ρουμανίας Αναρτήθηκε 17 Φεβρουαρίου 2024 ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ – Σε έναν μήνα το κλειστό του Αμυγδαλεώνα θα παραδωθεί αναβαθμισμένο Αναρτήθηκε 16 Φεβρουαρίου 2024 ΚΑΒΑΛΑ – Έκλεψαν ρολόγια, κοσμήματα και χρυσές λίρες Αγγλίας Αναρτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2024 ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΣΤΟΥ: «Στη σύσκεψη με τον Αυγενάκη καλέστηκαν από το συντονιστικό, όλοι οι σύλλογοι» Αναρτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2024 Πλησιάζει η έναρξη εργασιών για τον αυτοκινητόδρομο «Καβάλα – Δράμα – Σέρρες» Αναρτήθηκε 13 Φεβρουαρίου 2024 Ημερίδα επαγγελματικού προσανατολισμού από τον Σύνδεσμο Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ν. Καβάλας Αναρτήθηκε 12 Φεβρουαρίου 2024 ΚΑΒΑΛΑ – Το «ευχαριστώ» Τσιτσιλικάκη στον άνθρωπο που φροντίζει δεκάδες αδέσποτες γάτες Αναρτήθηκε 12 Φεβρουαρίου 2024 Σύσκεψη στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ για τα αγροτικά ζητήματα παρόντος του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Αναρτήθηκε 12 Φεβρουαρίου 2024 To Τhink Tank των Επιστημονικών Φορέων και Συλλόγων του Δήμου Καβάλας έκανε ένα πρώτο επιτυχημένο βήμα Αναρτήθηκε 9 Φεβρουαρίου 2024 «Στα χέρια» του Δήμου Καβάλας το λιμανάκι των Σφαγείων Αναρτήθηκε 9 Φεβρουαρίου 2024 Από κοινού συμμμετοχή Δήμων Καβάλας, Παγγαίου και Νέστου σε τουριστικές εκθέσεις Αναρτήθηκε 9 Φεβρουαρίου 2024 ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. ΚΑΒΑΛΑΣ – Το πρόγραμμα της Β’ Καλλιτεχνικής Περιόδου 2023-2024 Αναρτήθηκε 8 Φεβρουαρίου 2024 ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ – Το σχέδιο της Κυβέρνησης για τα τμήματα του ΔΙΠΑΕ στην Καβάλα Αναρτήθηκε 5 Φεβρουαρίου 2024 Αεροπορία Στρατού: Νέα δεδομένα και αβαντάζ σε Χρυσούπολη και Αλεξάνδρεια για τη μετεγκατάσταση της 1ης ΤΑΞΑΣ Αναρτήθηκε 4 Φεβρουαρίου 2024 Νίκες για Νέστο και Καβάλα Αναρτήθηκε 4 Φεβρουαρίου 2024 ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΟΥΡΙΑΔΗΣ: «Δέσμευσή μου η στήριξη του Συλλόγου Εθελοντών κατά του Καρκίνου» Αναρτήθηκε 4 Φεβρουαρίου 2024 Γ.Σ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΗΣ – Επιστροφή στις νίκες Αναρτήθηκε 2 Φεβρουαρίου 2024 ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΔΗΜΟΣ – Κοπή πίτας και βραβεύσεις πρωην αντιδημάρχων που προσέφεραν Αναρτήθηκε 1 Φεβρουαρίου 2024 Προχωρεί το έργο 248,5 εκατ. στην Εθνική Οδό Δράμας-Αμφίπολης Αναρτήθηκε 31 Ιανουαρίου 2024 ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ – Να αποβάλλουμε από τον αθλητισμό όσους αγνοούν τις πραγματικές αξίες του Αναρτήθηκε 31 Ιανουαρίου 2024 ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ – Με τις ευλογίες του Πατέρα Τιμόθεου η κοπή της βασιλόπιτας Αναρτήθηκε 30 Ιανουαρίου 2024 ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ – Σημαντική αποσυμφώρηση σε διάφορα σημεία της πόλης με την περισυλλογή εγκαταλελειμμένων οχημάτων