Δύο από τους μετεωρολογικούς σταθμούς της περιοχής μας με το μεγαλύτερο αρχείο, η Δεξαμενή (21 έτη) και το Βουνοχώρι (18 έτη), κατέγραψαν σήμερα τα ξημερώματα τη δεύτερη χαμηλότερη θερμοκρασία που έχουν καταγράψει ποτέ κατά τον μήνα Ιούλιο. Πιο συγκεκριμένα, η ελάχιστη στη Δεξαμενή ήταν 16,3°C, με το ρεκόρ να είναι στους 15,3°C στις 8/07/2010, ενώ στο Βουνοχώρι η ελάχιστη ήταν 10,8°C, με το ρεκόρ στους 10,4°C στις 08/07/2010.

Οι υπόλοιποι σταθμοί του νομού με αξιόλογο κλιματικό αρχείο κατέγραψαν πολύ χαμηλές για την εποχή ελάχιστες θερμοκρασίες, αλλά έμειναν αρκετά μακριά από τα απόλυτα χαμηλά Ιουλίου του αρχείου τους. Γιατί, λοιπόν, η ίδια ψυχρή αέρια μάζα οδήγησε τη Δεξαμενή και το Βουνοχώρι πολύ κοντά στα ρεκόρ τους, ενώ στους υπόλοιπους σταθμούς δεν συνέβη κάτι αντίστοιχο;

Οι κύριοι μηχανισμοί με τους οποίους μπορεί να καταγραφεί μια ακραία χαμηλή τιμή στα περισσότερα σημεία της περιοχής μας για τον μήνα Ιούλιο είναι οι εξής: 1) ο σημαντικότερος μηχανισμός είναι ο συνδυασμός ψυχρής εισβολής και ευνοϊκών συνθηκών για ανάπτυξη νυχτερινής θερμοκρασιακής αναστροφής, δηλαδή πολύ ασθενείς άνεμοι, ανέφελος ουρανός και αποτελεσματική ακτινοβολιακή ψύξη της επιφάνειας· 2) η διέλευση ψυχρής εκροής από οργανωμένη καταιγίδα, η οποία συνδέεται με ψυχρά καθοδικά ρεύματα και ψύξη του αέρα μέσω εξάτμισης της βροχής- τήξης χαλαζόκοκων, κατά τη διάρκεια ενός ήδη ψυχρού για την εποχή διαστήματος· 3) ο συνδυασμός των παραγόντων, δηλαδή μετά από μια απογευματινή καταιγίδα, κατά τη νύχτα, η ύπαρξη αναστροφικών συνθηκών. Τέτοιο παράδειγμα είναι το 12,6°C στο Νέο Ζυγός στις 11/08/2023.

Παρότι την περιοχή επηρεάζει μια εξαιρετικά ψυχρή για την εποχή αέρια μάζα, ιδιαίτερα στην κατώτερη και μέση τροπόσφαιρα (ανάλογη ψυχρή «εισβολή» τον 21ο αιώνα είχαμε το 2010, τότε ελαφρώς ακόμα πιο ψυχρή, και το 2017), όπως είπαμε, σχεδόν στο σύνολο του νομού οι θερμοκρασιακές τιμές έμειναν μακριά από τα «ρεκόρ» τους. Αυτό συνέβη λόγω της απουσίας ή της πολύ περιορισμένης δράσης των μηχανισμών που αναλύθηκαν παραπάνω και ιδίως του πρώτου (αναστροφικές συνθήκες), αφού οι συνθήκες ήταν κάθε άλλο παρά ευνοϊκές, με νεφελώδη ουρανό και μέτριας έντασης ανέμους, αλλά και του δεύτερου, καθώς δεν είχαμε, όπως αναμέναμε, κάποια οργανωμένη καταιγίδα.

Επομένως, τα μόνα σημεία του νομού στα οποία θα μπορούσαν να καταγραφούν θερμοκρασίες κοντά στα χαμηλά «ρεκόρ» και να φανεί η δυναμική της υπάρχουσας ψυχρής εισβολής στην περιοχή μας είναι αυτά όπου ο μηχανισμός της θερμοκρασιακής αναστροφής έχει ούτως ή άλλως μικρότερη επίδραση και, ταυτόχρονα, μπορεί να υπάρξει οριζόντια μεταφορά ψυχρότερων αερίων μαζών μέσω του ανέμου.

Αυτά είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των δύο σημείων όπου η θερμοκρασία πλησίασε τα ρεκόρ. Η Δεξαμενή Καβάλας βρίσκεται στην παράκτια ζώνη, σε σημείο με πολύ μεγάλη κλίση εδάφους και εντός της καρδιάς του αστικού ιστού. Όλα αυτά τα στοιχεία περιορίζουν σημαντικά τη δημιουργία έντονων επιφανειακών αναστροφικών στρωμάτων μέσω ακτινοβολιακής ψύξης του εδάφους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ταυτόχρονα, σε περιπτώσεις βορειοδυτικών ανέμων αξιόλογης έντασης (όπως τη σημερινή νύχτα), σε τμήματα της πόλης της Καβάλας (δυτικό-κεντρικό κομμάτι) υπάρχει το φαινόμενο της οριζόντιας μεταφοράς ψυχρότερων αερίων μαζών από τον κάμπο των Φιλίππων.

Αντίστοιχα, το Βουνοχώρι είναι ορεινή περιοχή υπό κλίση, στην κορυφή των δυτικών παρυφών του όρους Λεκάνης. Τα παραπάνω στοιχεία περιορίζουν τη δημιουργία ισχυρών επιφανειακών αναστροφικών στρωμάτων και καθιστούν το Βουνοχώρι κατάλληλο σημείο για την παρατήρηση της μεταφοράς ψυχρότερων αερίων μαζών από βορειοδυτικά. Το γεγονός ότι βρίσκεται σε κορυφή και στο δυτικό άκρο του όρους περιορίζει την καταβατική επίδραση των ανέμων βορειοδυτικών διευθύνσεων στο σημείο.

Τα παραπάνω δείχνουν ότι η ένταση μιας ψυχρής εισβολής δεν αποτυπώνεται παντού με τον ίδιο τρόπο. Η θέση, το ανάγλυφο, ο άνεμος και η δυνατότητα ανάπτυξης αναστροφής και καταιγίδων καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το πόσο κοντά μπορεί να φτάσει κάθε σημείο στα δικά του θερμοκρασιακά ρεκόρ.

πηγή: meteokav.gr