Άρθρο της ΖΑΦΕΙΡΩΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ

Η έκδοση της πολυαναμενόμενης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά έφερε πονοκέφαλο στις τράπεζες και τα funds και ανάσα για χιλιάδες δανειολήπτες ενταγμένους στο Νόμο Κατσέλη!

Οι τράπεζες και τα επενδυτικά funds που έχουν στην κατοχή τους δάνεια υπαγόμενα στον νόμο Κατσέλη εκτιμάται ότι θα πρέπει να προχωρήσουν σε επανακαθορισμό των χρεώσεων, ώστε να ευθυγραμμιστούν με την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου. Η απόφαση αυτή προβλέπει ότι ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται με βάση το ποσό της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου.

Η ρύθμιση αφορά περίπου 250.000 φυσικά πρόσωπα και σχεδόν 200.000 πρώτες κατοικίες.

Πλέον, οι συγκεκριμένοι δανειολήπτες αποκτούν το δικαίωμα, βάσει της δικαστικής απόφασης, να διεκδικήσουν ποσά που τους είχαν επιβληθεί τα προηγούμενα χρόνια και τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της συνολικής τους οφειλής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόκλισης που προκαλούν οι δύο διαφορετικοί τρόποι υπολογισμού αποτελεί ένα δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, με επιτόκιο 3% και διάρκεια 20 έτη. Όταν ο τόκος υπολογίζεται επί του συνολικού κεφαλαίου, η τελική οφειλή ανέρχεται σε περίπου 135.000 ευρώ και η μηνιαία δόση φτάνει τα 560 ευρώ. Αντίθετα, όταν ο τόκος επιβαρύνει μόνο τη μηνιαία δόση, οι συνολικοί τόκοι μειώνονται δραστικά, η δόση διαμορφώνεται στα 416 ευρώ και ο τόκος ανά δόση περιορίζεται στα 12,5 ευρώ, δηλαδή περίπου 3.000 ευρώ συνολικά σε όλη τη διάρκεια αποπληρωμής.

Το βασικό ζήτημα που εξέτασε Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ήταν ακριβώς ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου. Μετά από διάσκεψη, οι δικαστές αποφάσισαν κατά πλειοψηφία (35 έναντι 12) ότι στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που υπήχθησαν στην ρύθμιση του νόμου Κατσέλη ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης, όπως υποστήριζαν οι δανειολήπτες, και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου, όπως ζητούσαν οι τράπεζες και τα funds.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο νομοθέτης, μέσω του νόμου 3869/2010, στόχευε στην προστασία της πρώτης κατοικίας, αφού προηγουμένως είχε γίνει μείωση της οφειλής στο επίπεδο της εμπορικής αξίας του ακινήτου. Έτσι, για παράδειγμα, σε περίπτωση οφειλής 150.000 ευρώ με αξία πρώτης κατοικίας 100.000 ευρώ, προβλεπόταν «κούρεμα» 50.000 ευρώ. Το εναπομείναν ποσό των 100.000 ευρώ ρυθμιζόταν για χρονικό διάστημα έως 20 έτη, με σταθερή μηνιαία δόση – ενδεικτικά 416 ευρώ – επιβαρυνόμενη με το επιτόκιο ενός συνήθους στεγαστικού δανείου.

Ωστόσο, στην πράξη ακολουθήθηκε διαφορετική μέθοδος, με τον υπολογισμό των τόκων να γίνεται βάσει τοκοχρεολυτικού δανείου επί ολόκληρου του ποσού, γεγονός που αύξησε τόσο τη συνολική οφειλή όσο και τη μηνιαία δόση, πέραν όσων είχε ορίσει το δικαστήριο κατά τη ρύθμιση. 

Η απόφαση, η οποία εκδόθηκε στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, ανακουφίζει ουσιαστικά τους δανειολήπτες από την οικονομική πίεση και αφορά όλους όσοι έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη με δικαστική απόφαση.

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αναδρομικής εφαρμογής της απόφασης, δηλαδή αν θα ληφθούν υπόψη και οι αυξημένες δόσεις που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού των τόκων. Σε περίπτωση θετικής απάντησης, τα ποσά αυτά θα συμψηφιστούν με μελλοντικές δόσεις. Η οριστική διευκρίνιση αναμένεται με την καθαρογραφή και δημοσίευση του πλήρους σκεπτικού της απόφασης τους επόμενους μήνες.

Τι σημαίνει πρακτικά για τους δανειολήπτες

Η απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναμένεται να δημοσιευτεί άμεσα, θα δεσμεύει όλα τα δικαστήρια της χώρας. Παράλληλα, οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υποχρεούνται να την εφαρμόσουν χωρίς καθυστερήσεις.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται:

-επανυπολογισμός των τόκων με τον ορθό τρόπο,

-αναπροσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων και συμψηφισμός των ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως,

-ενημέρωση των δανειοληπτών για τις νέες, μειωμένες δόσεις και αποστολή αναθεωρημένου προγράμματος αποπληρωμής.

• Δικηγόρος Καβάλας τηλ: 25921 10187 κιν: 699 35 45 623
  Zafeiro Chatzopoulou Attorney at Law p. Neas Odou 8 Eleftheroupoli Kavalas
  tel: 25921 10187 cel: 699 35 45 623