Γιατί ο Ωκεανός έχει σημασία

Οι ωκεανοί του πλανήτη, με τη θερμοκρασία, τη χημική τους σύσταση, τα ρεύματα και την έμβια ζωή τους, καθοδηγούν τα παγκόσμια συστήματα που καθιστούν τη Γη κατοικήσιμη για τον άνθρωπο. Το νερό της βροχής και της κατανάλωσής μας, ο καιρός, το κλίμα, οι ακτογραμμές, ένα μεγάλο μέρος της διατροφής μας, ακόμη και το οξυγόνο που αναπνέουμε, προέρχονται τελικά και ρυθμίζονται από τη θάλασσα.

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι ωκεανοί και οι θάλασσες υπήρξαν ζωτικοί δίαυλοι εμπορίου και μεταφοράς.

Η υπεύθυνη διαχείριση αυτού του αναντικατάστατου παγκόσμιου πόρου αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα βιώσιμο μέλλον. Ωστόσο, σήμερα παρατηρείται συνεχής υποβάθμιση των παράκτιων υδάτων εξαιτίας της ρύπανσης και της οξίνισης των ωκεανών, γεγονός που έχει επιζήμιες συνέπειες στη λειτουργία των οικοσυστημάτων και στη βιοποικιλότητα. Αυτή η επιδείνωση πλήττει επίσης τις μικρής κλίμακας αλιευτικές δραστηριότητες.

Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές πρέπει να διαχειρίζονται αποτελεσματικά, να διαθέτουν επαρκείς πόρους, και να ενισχύεται το ρυθμιστικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της υπεραλίευσης, της θαλάσσιας ρύπανσης και της οξίνισης των ωκεανών.

Γιορτάζοντας τη σημασία του

Για όλους τους παραπάνω λόγους, κρίθηκε απαραίτητο να δημιουργηθεί ένας θεσμός ευαισθητοποίησης. Έτσι, με τo ψήφισμα 63/111 της 5ης Δεκεμβρίου 2008, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ καθιέρωσε την 8η Ιουνίου ως Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών.

Η ιδέα της καθιέρωσης Παγκόσμιας Ημέρας Ωκεανών προτάθηκε για πρώτη φορά το 1992, κατά τη Διάσκεψη για τη Γη στο Ρίο ντε Τζανέιρο, ως ένας τρόπος να τιμήσουμε τον κοινό μας ωκεανό, να αναγνωρίσουμε τη βαθιά προσωπική μας σχέση με τη θάλασσα και να αυξήσουμε την ευαισθητοποίηση για τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζει στη ζωή μας, καθώς και για τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να συμβάλλουμε στην προστασία της.

Για την ανάδειξη του ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν τα Ηνωμένα Έθνη και το διεθνές δίκαιο στην αειφόρο ανάπτυξη και χρήση των ωκεανών και των πόρων τους, έμβιων και μη, η Διεύθυνση Θαλάσσιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ συντονίζει ενεργά ποικίλες δραστηριότητες για την Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών.

Η Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO (IOC) υποστηρίζει το Δίκτυο για τον Ωκεανό (World Ocean Network), το οποίο από το 2002 διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη δράσεων ευαισθητοποίησης για τους ωκεανούς κάθε 8η Ιουνίου.

Μαζί με την UNESCO, και άλλοι οργανισμοί του ΟΗΕ εργάζονται για την προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, προκειμένου να αποφευχθούν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις: το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), που συντονίζει θέματα περιβαλλοντικής πολιτικής· η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), που ενισχύει την παγκόσμια διακυβέρνηση και τις τεχνικές και διοικητικές ικανότητες των κρατών-μελών και συμβάλλει στην οικοδόμηση συναίνεσης για τη διατήρηση και ορθή χρήση των υδάτινων πόρων· το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP), που διαχειρίζεται έργα βιοποικιλότητας και ανθρώπινης ανάπτυξης· και η Διεθνής Οργάνωση Ναυτιλίας (IMO), αρμόδια για την ασφάλεια και την προστασία της ναυσιπλοΐας και την πρόληψη της θαλάσσιας και ατμοσφαιρικής ρύπανσης από πλοία.

Σύμφωνα με μετρήσεις από ανοιχτές θαλάσσιες περιοχές, τα επίπεδα οξύτητας έχουν αυξηθεί κατά 26% από την έναρξη της Βιομηχανικής Επανάστασης.

Τα παράκτια ύδατα επιδεινώνονται εξαιτίας της ρύπανσης και του φαινομένου του ευτροφισμού. Χωρίς συντονισμένες προσπάθειες, ο ευτροφισμός αναμένεται να ενταθεί στο 20% των μεγάλων θαλάσσιων οικοσυστημάτων μέχρι το 2050.

Το πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης στους ωκεανούς είναι τεράστιο, με περίπου 8 εκατομμύρια τόνους πλαστικού να καταλήγουν στο νερό ετησίως. Τα απόβλητα αυτά διασπώνται σε μικροπλαστικά και απειλούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ εκτιμάται ότι έως το 2050 οι ωκεανοί θα περιέχουν περισσότερο πλαστικό από ό,τι ψάρια.

πηγή: Ηνωμένα Έθνη