M.D, MSc, PhD ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ:

"Βγήκαν πάλι οι γνωστοί άγνωστοι να «μιλήσουν» για το bullying στους γιατρούς, με το γνωστό πλεόνασμα υποκρισίας. Ωστόσο, η συζήτηση αυτή πρέπει να είναι σοβαρή και δεν προσφέρεται ούτε για ηθική επίδειξη ούτε για επιλεκτική ευαισθησία. Δυστυχώς, αποσιωπάται συστηματικά ένα κρίσιμο γεγονός: ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο όρος «bullying» χρησιμοποιείται καταχρηστικά για να περιγράψει όχι τον εκφοβισμό, αλλά τη φυσική και αναπόφευκτη επαγγελματική απομόνωση που υφίσταται όποιος αδυνατεί ή αρνείται να ανταποκριθεί στις ελάχιστες απαιτήσεις επιστημονικής επάρκειας, διαρκούς εκπαίδευσης και δεοντολογικής συνέπειας.

Δεν είναι bullying ο έλεγχος. Δεν είναι bullying η αξιολόγηση. Δεν είναι bullying η απαίτηση εξειδίκευσης, συμμόρφωσης με τα πρωτόκολλα και σεβασμού των θεσμικών διαδικασιών. Το αντίθετο: η απουσία αυτών συνιστά θεσμικό εκφυλισμό.

Πραγματικό bullying, όμως, είναι:

• η συγκάλυψη σοβαρών και καταγγελλόμενων παραβατικών συμπεριφορών,

• η επιλεκτική ανοχή σε πρακτικές που προσκρούουν ευθέως στη νομιμότητα και τη διαφάνεια (όπως παραγγελίες υλικών με ονομαστική υπόδειξη συγκεκριμένων προμηθευτών ή συστηματική απουσία από εφημερίες),

• η στοχοποίηση και η πειθαρχική ή ηθική εξόντωση όσων ασκούν έλεγχο ή αναδεικνύουν παρατυπίες,

• η καταγγελλόμενη χρήση πλαστών ή πλαστογραφημένων αποφάσεων συλλογικών οργάνων για την παραπομπή συναδέλφων σε πειθαρχικές διαδικασίες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σε περιπτώσεις σοβαρών θεσμικών εκτροπών –όπως η αυθαίρετη επίκληση διοικητικών ή επιστημονικών ιδιοτήτων, η δήλωση συμμετοχής σε πολυκεντρικές μελέτες χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις και ενημερώσεις ή η επιλεκτική εγγραφή προσώπων με προφανή σύγκρουση συμφερόντων– ο δημόσιος λόγος σιωπά, για ευνόητους λόγους. Τα δε «θεσμικά όργανα» περί άλλων τυρβάζουν και ποιούν την νήσσαν ή νίπτουν τας χείρας των ως σύγχρονοι Πιλάτοι. Αντιθέτως, παρατηρείται συχνά μια επικίνδυνη αντιστροφή ρόλων: ο ελεγχόμενος εμφανίζεται ως «θύμα bullying» και ο ελέγχων ως «θύτης». Αυτό δεν αποτελεί υπεράσπιση των γιατρών· αποτελεί ακύρωση κάθε έννοιας λογοδοσίας.

Η άκριτη στήριξη συναδέλφων που διώκονται ποινικά ή πειθαρχικά για κατ’ εξακολούθηση παραβατική συμπεριφορά, την ίδια στιγμή που απαξιώνονται ή αποσιωπώνται σοβαρές καταγγελίες για θεσμικές παραβιάσεις, συνιστά εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών. Αυτή η πρακτική δεν είναι αλληλεγγύη. Είναι προκρούστεια λογική. Αν πράγματι θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για bullying, ας ξεκινήσουμε από την υπεράσπιση της νομιμότητας, της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και της επιστημονικής επάρκειας. Διαφορετικά, ο όρος καταντά άλλοθι για τη συγκάλυψη και εργαλείο φίμωσης κάθε θεσμικού ελέγχου."