Πλασμένος ο άνθρωπος, από την απόλυτη αγάπη του Θεού, έλαβε ως προίκα το «κατ΄ εικόνα» και ως προορισμό το «καθ΄ ομοίωσιν». Το «κατ΄ εικόνα» είναι η ίδια η υπόσταση του ανθρώπου, το «καθ΄ ομοίωσιν» είναι αυτό που πρέπει διαρκώς να έχουμε κατά νου και που όμως διαρκώς το ξεχνούμε, να  ξεπεράσουμε  δηλαδή, με τη χάρη του Θεού, όλα αυτά που μας κάνουν διαφορετικούς με τον Θεό και να φθάσουμε στην κατά Χάριν θέωση.

Προικισμένοι με το κατ΄ εικόνα, φτιαγμένοι από τον Θεό σύμφωνα με την εικόνα Του, έχουμε λάβει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που μας κάνουν ιδιαίτερους ξεχωριστούς, ανώτερους από τα υπόλοιπα δημιουργήματα και παράλληλα μας δίνουν τη δύναμη να μοιάσουμε στον Θεό, παρ΄όλες της διαφορές της κτιστής φύσης μας  Είμαστε η κορωνίδα της κτίσεως. Η λογική, το αυτεξούσιο, και η ελευθερία που πηγάζει απ΄ αυτό, η δύναμη και η σοφία, και τόσα άλλα χαρακτηριστικά, δίνουν την αίσθηση και πολλές φορές την ψευδαίσθηση ότι είμαστε οι κυρίαρχοι της κτίσης, οι βασιλείς της και ως βασιλείς καταλήγουμε αυτοκράτορες μιας αυτοκρατορίας που δυστυχώς μας περιχαρακώνει στην πολυτέλεια της μοναξιάς και της ακοινωνησίας μας με τον άλλο, γιατί τελικά κάτι βασικό μας λείπει.

Ως εικόνα του Θεού  είμαστε ο αντικατοπτρισμός του Θεού στην φύση, η αποκάλυψη του Θεού στον κόσμο, γι΄ αυτό , λένε οι πατέρες «δεν υπάρχει μεγαλύτερη θεοπτία από το να ανακαλύψεις, να γνωρίσεις δηλαδή, ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Στα μάτια του άλλου που είναι η εικόνα του Θεού , αποκαλύπτεται ο Θεός». Το κατ΄ εικόνα , λοιπόν, δηλώνει πρωτίστως ότι ο άνθρωπος είναι πρόσωπο, προσωπικότητα , υπάρχει  με τον ίδιο τρόπο που υπάρχει και ο Θεός. Η Τριάδα των προσωπικών υποστάσεων που συγκροτούν το θείο, σε ζωή αγάπης, σε ζωή ελευθερίας απαλλαγμένη από κάθε αναγκαιότητα, είναι ο τρόπος ύπαρξης του Θεού. Γι΄ αυτό ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ομολογεί ότι «ο Θεός είναι αγάπη».

Τούτη την δυνατότητα προσωπικής ύπαρξης  αποτύπωσε με την ιδιαίτερη πλάση του  στην ανθρώπινη φύση ο Θεός. Έτσι κάθε άνθρωπος είναι μια προσωπική ύπαρξη που μπορεί να χρωματίσει με την υπόσταση της αγάπης την ζωή, με την ελευθερία από τους άπειρους περιορισμούς , εμπόδια και δεσμεύσεις που υψώνει μπροστά στα μάτια του η κτιστή του φύση, με την ελευθερία από οποιαδήποτε αναγκαιότητα που ως δεσμωτήριο φυλακίζει την βούληση στις άπειρες ανείπωτες βιοτικές μέριμνες, ακριβώς με τον τρόπο που υπάρχει ο Θεός.

Γίνεται λοιπόν κατανοητό πως στην ομοίωση δεν φθάνουμε με το ποιοι , ή τι είμαστε αλλά με το πώς ζούμε, πως πορευόμαστε προς την ομοίωση. Ο τρόπος της ύπαρξης μας μας οδηγεί στο καθ ομοίωσιν. Η δύναμη, η σοφία, όλα τα χαρίσματα είναι σχετικά, πεπερασμένα. Η βίωση της αγάπης μέσα από την ελευθερία του προσώπου είναι ο τρόπος της ύπαρξης του Θεού και ο δικός μας προορισμός. Και ο Θεός μπορεί και δύναται τα πάντα, μπορεί να πει και να γίνουν, μπορεί να απομακρύνει το πρόσωπό Του και όλα να χαθούν, όμως δεν θέλει γιατί η αγάπη τον εμποδίζει.

Ο άνθρωπος καλείται να ομοιάσει στον Θεό, όχι πλέον στη δύναμη- Εκείνος είναι Παντοδύναμος ενώ η δύναμη μας πολύ σύντομα μας προδίδει- ούτε στην σοφία,- Εκείνος είναι πάνσοφος και παντογνώστης ενώ η σοφία του ανθρώπου είναι πεπερασμένη- , ούτε στις άλλες ιδιότητες, -ο Θεός είναι πάνω και πέρα από κάθε ιδιότητα και όνομα- παρά μόνο στην αγάπη. Τούτο μας προτρέπει και ο καλός Θεός όταν λέγει «γίνεσθε ουν οικτίρμονες, καθώς και ο πατήρ υμών οικτίρμων εστί». Απαιτεί να ομοιώσουμε τον Θεό όχι ποσοτικά αλλά ποιοτικά. Δηλαδή στην αγαθότητα, τη καλοσύνη, τέλος στην αγάπη. Η αγάπη είναι η κατά χάριν ζωή. Η αγάπη είναι ο ίδιος ο Θεός. Στην αγάπη μόνο μπορούμε να ομοιάσουμε στον Θεό .Σε όλα τα άλλα πάντα θα διαφέρουμε από τον Θεό Η αγάπη είναι ο μοναδικός προορισμός μας, ο δρόμος προς την θέωση.

 ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ Φ.Ν.Θ.

 Αρχιμ. Παύλος Κίτσος.