Μετά τα ποικίλα σχόλια για τον καρχαρία Προσκυνητή η Σαπουνά που πιάστηκε ανοικτά της Καβάλας χαρακτηριστικές είναι οι επιστημονικές θέσεις της WWF όσο και του ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ για να γνωρίσουμε καλύτερα το προστατευόμενο από την Ευρωπαική νομοθεσία καρχαριοειδές.

WWF Greece  Σαπουνάς ή αλλιώς και προσκυνητής, είναι η κοινή ονομασία του καρχαρία της φωτογραφίας. Στις ελληνικές θάλασσες κολυμπούν άλλα 34 είδη καρχαριών αλλά δυστυχώς πολλοί από αυτούς τους παρεξηγημένους κυνηγούς δεν προστατεύονται από τη νομοθεσία παρόλο που παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην υγεία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Θα μας βοηθήσεις να κρατήσουμε τις θάλασσές μας ζωντανές; #thalassamas Μπες εδώ να μάθεις περισσότερα: http://www.wwf.gr/areas/marine

Σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας, η κατάσταση των καρχαριών της Ελλάδας που απειλούνται, έχει ως εξής: © naturepl.com /Alan James / WWF

Είδος Κατηγορία κινδύνου Ταυροκαρχαρίας Κρισίμως κινδυνεύον Ρυγχοκαρχαρίας Κρισίμως κινδυνεύον

Λάμια Κρισίμως κινδυνεύον

Αχινόγατος Κρισίμως κινδυνεύον

Σταχτοκαρχαρίας Κινδυνεύον

Λευκός καρχαρίας Κινδυνεύον

Αλεπόσκυλος Κινδυνεύον

Κοκκοκεντροφόρος Τρωτό

Σαπουνάς Τρωτό

Επτακαρχαρίας Τρωτό

Γλαυκοκαρχαρίας Τρωτό •

Κυνηγημένοι κυνηγοί www.wwf.gr Νομοθεσία Προστατεύοντας τους καρχαρίες Δυστυχώς, πολλά είδη καρχαριών δεν προστατεύονται ούτε από την ελληνική νομοθεσία, αλλά ούτε και διεθνώς. Συγκεκριμένα, από τα 35 είδη που παρατηρούνται στις Ελληνικές θάλασσες, προστατεύονται ο ρυγχοκαρχαρίας, η λάμια, ο γαλάζιος καρχαρίας, ενώ ο λευκός καρχαρίας και ο σαπουνάς προστατεύονται και από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία (απαγορεύεται αυστηρά η αλιεία, η εκφόρτωση και η πώληση τους). Η προστασία των καρχαριών στην Ελλάδα απορρέει από τις Συμβάσεις της Βαρκελώνης, της Βέρνης και της Βόννης, τις Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και τη Σύμβαση CITES (Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο των Απειλούμενων με Εξαφάνιση Ειδών). Επίσης, η αλιεία τους ρυθμίζεται από την ICCAT (Διεθνή Επιτροπή για τη Διατήρηση των Τονοειδών του Ατλαντικού), την GFCM (Γενική Επιτροπή για την Αλιεία στη Μεσόγειο) και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία (ετήσιοι κανονισμοί σχετικά με τις ευκαιρίες αλιείας σε κοινοτικά ύδατα και από κοινοτικά σκάφη). Οι παραπάνω συμβάσεις και επιτροπές, κατά κύριο λόγο υπαγορεύουν την ανάγκη για βιώσιμη και ελεγχόμενη αλιεία και εμπόριο των καρχαριών και επί της ουσίας δεν προστατεύουν την πλειοψηφία των ειδών της Μεσογείου. Τα μέτρα που απαιτείται να ληφθούν για την προστασία των καρχαριών σχετίζονται με τη διεθνή νομοθεσία και την εφαρμογή της στη Μεσόγειο και στην Ελλάδα. Επίσης, αν και υφίσταται νομοθεσία που προστατεύει διάφορα είδη καρχαριών και τα ενδιαιτήματα τους, στην πραγματικότητα δεν εφαρμόζεται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συνεχιζόμενη παράνομη αλιεία με παρασυρόμενα αφρόδιχτα στη Μεσόγειο από χώρες όπως η Τουρκία και το Μαρόκο. Για το λόγο αυτό, το WWF συμμετέχει σε όλους τους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς που αφορούν στην προστασία των καρχαριών, ενώ παράλληλα συνεργάζεται με την αλιευτική βιομηχανία σε παγκόσμιο επίπεδο προκειμένου να μειωθεί η παρεμπίπτουσα αλιεία και να αυξηθεί η επιλεκτικότητα των αλιευτικών εργαλείων, διοργανώνοντας το διεθνή διαγωνισμό Smart Gear. Αυτό που μπορεί να κάνουμε όλοι μας σαν καταναλωτές, είναι πρώτα απ’όλα να σταματήσουμε να καταναλώνουμε γαλέο. Τα διάφορα είδη γαλέου στη χώρα μας (π.χ. δροσίτης, αστρογαλέος και γκριζογαλέος) έχουν υπεραλιευθεί, με αποτέλεσμα πολλές φορές τα εστιατόρια να χρησιμοποιούν - και άρα εμείς να καταναλώνουμε - διάφορα άλλα είδη καρχαριών. Γενικότερα, θα πρέπει να μην καταναλώνουμε καρχαρίες (π.χ. ο γαλάζιος καρχαρίας πωλείται στα super market με την ένδειξη «Γλαυκός»). Επίσης, θα πρέπει να μην επιλέγουμε ποτέ σούπα από πτερύγια καρχαρία, που δυστυχώς σερβίρεται και στη χώρα μας σε κινέζικα εστιατόρια. Τέλος, μπορούμε να συνεισφέρουμε στην προστασία των καρχαριών υπογράφοντας τη σχετική ηλεκτρονική αίτηση προς τους υπουργούς αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ. Καρχαρίας αλεπού πιασμένος σε δίχτυα © Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF • Κυνηγημένοικυνηγοί www.wwf.gr Μερικοί καρχαρίες των ελληνικών

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Ο καρχαρίας προσκυνητής (επιστημονική ονομασία Cetorhinus maximus - Κητόρινος ο μέγιστος), γνωστός και ως παπάς ή σαπουνάς,^[2][3] είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ζωντανό ψάρι, μετά τον φαλαινοκαρχαρία, με μήκος μέχρι 12 μέτρα και βάρος 19 τόνους,^[4] αν και σπάνια ξεπερνά τα 8 μέτρα μήκος και τους 5 τόνους βάρος.^[4] Βρίσκεται σε όλες τις εύκρατες θάλασσες του κόσμου και είναι μεταναστευτικό είδος.^[5] Κινείται αργά και γενικά φιλτράρει το νερό και έχει ανατομικές προσαρμογές για να τρέφεται φιλτράροντας, όπως ένα πολύ διευρυμένο στόμα και πολύ ανεπτυγμένες βραγχιακές άκανθες. Το σχήμα του ρύγχους του είναι κωνικό και οι σχισμές των βραγχίων επεκτείνονται γύρω από την κορυφή και το κάτω μέρος του κεφαλιού του. Οι βραγχιακές άκανθες είναι σκοτεινές και μοιάζουν τριχωτές και χρησιμοποιούνται για να πιάσουν πλαγκτόν καθώς το νερό φιλτράρεται μέσα από το στόμα και πάνω από τα βράγχια. Ο καρχαρίας προσκυνητής έχει συνήθως γκρίζο-καφέ χρώμα και συχνά φαίνεται να φέρει στίγματα. Το ουραίο πτερύγιο έχει ισχυρή πλευρική καρίνα και σχήμα ημισελήνου. Τα δόντια του καρχαρία είναι πολύ μικρά και πολυάριθμα και συχνά εμφανίζονται εκατό στη σειρά. Τα δόντια τους έχουν μονή κωνική ακίδα, κυρτή προς τα πίσω και είναι τα ίδια και στις δύο πλευρές της γνάθου, άνω και κάτω.

Οι καρχαρίες προσκυνητές είναι ένα μεταναστευτικό είδος και πιστεύεται ότι διαχειμάζουν σε βαθιά νερά. Μπορεί να εμφανιστούν είτε σε μικρά κοπάδια, φυλετικά διαχωρισμένα, ή μόνοι τους.^[5] Οι καρχαρίες προσκυνητές δεν είναι επιθετικοί και γενικά είναι αβλαβείς για τους ανθρώπους. Είναι ωοζωοτόκοι, με τα μικρά μέσα στο σώμα της μητέρας τους να τρέφονται με μη γονιμοποιημένα αυγά, μια πρακτική γνωστή ως ωοφαγία.^[6]

Εδώ και καιρό είναι εμπορικά σημαντικό ψάρι, ως πηγή τροφής, λαδιού από το συκώτι, πτερυγίων καρχαρία και ζωοτροφής.^[5] Η υπερεκμετάλλευση έχει μειώσει τους πληθυσμούς του σε σημείο που ορισμένοι να έχουν προφανώς εξαφανιστεί και άλλοι να χρειάζονται προστασία.