Το 2026, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών (Ν. 4738/2020) εξακολουθεί να αποτελεί το κύριο εργαλείο ρύθμισης και αποτροπής πλειστηριασμών, μέσω ψηφιακής διαδικασίας που καλύπτει τράπεζες, servicers, Δημόσιο, ΕΦΚΑ και πλέον και Δήμους.

Με την οριστική υποβολή της αίτησης ενεργοποιείται αναστολή αναγκαστικών μέτρων εκτέλεσης, δηλαδή πάγωμα πλειστηριασμών και κατασχέσεων για το διάστημα της διαπραγμάτευσης.

1. Βασικές αλλαγές 2025–2026 στον Εξωδικαστικό

Διεύρυνση κριτηρίων ένταξης

Πλέον στον μηχανισμό εντάσσεται μεγαλύτερο ποσοστό οφειλετών (περίπου 85% των αιτούντων), λόγω χαλάρωσης των οικονομικών κριτηρίων.

Όριο οφειλών

Έως 300.000€ συνολικές οφειλές (από 200.000€ που ίσχυε παλαιότερα)

Απαραίτητη προϋπόθεση: καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών

Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν τον πλειστηριασμό

Οι πιστωτές (τράπεζες / servicers) υποχρεούνται να καταθέτουν έγγραφη πρόταση τουλάχιστον 3 μήνες πριν τον προγραμματισμένο πλειστηριασμό, δίνοντας τελευταία δυνατότητα εξωδικαστικής ρύθμισης.

Τεκμαιρόμενη συναίνεση

Με τον Ν. 5193/2025:

Αν ο οφειλέτης αποδεχθεί την πρόταση του αλγορίθμου,

θεωρείται ότι συμφωνούν αυτόματα όλοι οι πιστωτές (Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες),

μειώνοντας πρακτικά τις απορρίψεις ρυθμίσεων.

Ένταξη οφειλών προς Δήμους

Από το 2026 εντάσσονται και οφειλές προς:

Δήμους

Νομικά πρόσωπα ΟΤΑ

εφόσον έχουν ληφθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

2. Πραγματικές μειώσεις (“κουρέματα”) οφειλών

Στεγαστικά με εξασφάλιση (πρώτη κατοικία)

Έως 28% επιπλέον μείωση μέσω βελτιωμένου αλγορίθμου

Δημόσιο (ΑΑΔΕ / ΕΦΚΑ)

Έως 75% διαγραφή κεφαλαίου

Έως 85% διαγραφή προσαυξήσεων

Έως 95% διαγραφή προστίμων

Μέσοι όροι 2025–2026

Στεγαστικά δάνεια: περίπου 23,5% μέσο “κούρεμα”

Καταναλωτικά χωρίς εξασφάλιση: έως 31%+

3. Ευάλωτος οφειλέτης (2026)

Εισοδηματικά όρια

Από περίπου 7.000€ ετήσιο εισόδημα (άγαμος)

Έως περίπου 21.000€ (πολύτεκνη οικογένεια)

Περιουσιακά όρια

Έως 120.000€ αντικειμενική αξία κατοικίας (άγαμος)

Προσαύξηση +20.000€ ανά μέλος

Ανώτατο όριο περίπου 180.000€

Καταθέσεις

Ευθυγραμμισμένες με τα εισοδηματικά όρια

4. Δόσεις αποπληρωμής

Δημόσιο (ΑΑΔΕ / ΕΦΚΑ): έως 420 δόσεις

Τράπεζες / servicers (εξασφαλισμένα δάνεια): έως 240 δόσεις

Στόχος είναι η δόση να μην υπερβαίνει περίπου το 30% του διαθέσιμου εισοδήματος.

5. Γιατί είναι κρίσιμη η σωστή διαχείριση

Ο μηχανισμός δεν λειτουργεί αυτόματα υπέρ του οφειλέτη. Συχνά απορρίπτεται ή οδηγεί σε δυσμενή ρύθμιση λόγω:

λαθών σε Ε1 / Ε9

λανθασμένων δηλώσεων εισοδήματος

αδύναμης διαπραγμάτευσης με servicers

κακής επιλογής στρατηγικής (π.χ. εξωδικαστικός αντί διμερούς συμφωνίας)

6. Συμπέρασμα

Η προστασία πρώτης κατοικίας μέσω εξωδικαστικού δεν είναι δεδομένη, αλλά αποτέλεσμα σωστών κινήσεων:

αναστολή πλειστηριασμών με την αίτηση

έως 420 δόσεις και έως 240 δόσεις σε ιδιώτες

διαγραφές που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 70%+ συνολικά (κεφάλαιο/προσαυξήσεις/πρόστιμα)

Η ουσία είναι μία: χωρίς σωστή προετοιμασία, ο μηχανισμός δεν σώζει — απλώς σε εντάσσει σε μια ρύθμιση που μπορεί να είναι χειρότερη από την κατάσταση που ήδη έχεις.

*Ζαφειρώ Χατζοπούλου
Δικηγόρος Καβάλας
πάροδος Νέας Οδού 8 Ελευθερούπολη Καβάλας
τηλ.25921 10187, κιν.6993545623