«Έστω και σε μια επαρχία σαν την Καβάλα»

10 Αυγούστου, 2026

Μόλις διάβασα τη συνέντευξη της Μανίνας Ζουμπουλάκη με την Εύα Οικονόμου-Βαμβακά και, τελικά, το πιο ενδιαφέρον δεν είναι όσα γράφει…

Είναι όσα λείπουν.

Βρες την εδώ:

https://www.thessvoice.gr/culture/225/eya-oikonomoy-bambaka-dioikontas-dipethe-kabalas-kontra-se-logis-triklopodies?fbclid=IwVERDUATmvgVwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHi6Ia1mJZNDE-RmLTc3w1iBLmX7SMSadGfop2dIdAeYfYPx4kfFyjiJuNHIp_aem_uVAHpMHUSaIenamF5TLSQA

Γύρω από το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας δεν έχουν προηγηθεί απλώς μερικά «κακοπονηρούτσικα δημοσιεύματα» και κάποιες «τρικλοποδιές».

Έχει προηγηθεί μια ολόκληρη δημόσια και θεσμική αντιπαράθεση: διαφωνίες γύρω από τη θητεία και τη διαδικασία επιλογής της καλλιτεχνικής διευθύντριας, σύγκρουση με την αντιπολίτευση και, πιο πρόσφατα, σοβαρές δημόσιες καταγγελίες σχετικά με στοιχεία του μεταπτυχιακού της και τη συνάφειά του με τη θέση — καταγγελίες στις οποίες η ίδια απάντησε δημόσια.

Καταγγελίες, ασφαλώς, όχι τελεσίδικες αλήθειες. Αλλά συγκεκριμένες, δημόσιες και απολύτως άξιες μιας ερώτησης.

Υλικό λοιπόν υπήρχε. Αν έγινε έρευνα, στο δημοσιευμένο κείμενο…δεν φάνηκε.

Κι εγώ, μιας και έχω ασκήσει δημόσια κριτική στην κυρία Βαμβακά, δεν ασχολήθηκα ποτέ με το αν είναι νέα, όμορφη ή φωτογενής.

Ασχολήθηκα με συγκεκριμένα περιστατικά, συγκεκριμένες καταγγελίες και συγκεκριμένες διοικητικές επιλογές.

Γιατί όταν κάποιος κατέχει δημόσια θέση, αυτό ακριβώς κρίνεις.

Ανεξαρτήτως φύλου.

Πριν καν αρχίσουν οι ερωτήσεις, ο πρόλογος  της συνέντευξης έχει ήδη προσφέρει και την ετυμηγορία: μια επιτυχημένη, “νέα και όμορφη” γυναίκα απέναντι σε τρικλοποδιές, “κακοπονηρούτσικα” δημοσιεύματα και έναν ανεξήγητο πόλεμο.

 Ή μάλλον όχι τόσο ανεξήγητο:

Γιατί κάπου εκεί έρχεται πρόθυμα να τον εξηγήσει η πατριαρχία!!

Μόνο που η πατριαρχία δεν είναι ζυγωματικά.

Είναι εξουσία.

Και αν ήθελε να το ψάξει η κ. Ζουμπουλάκη θα ειχε ένα πολύ πιο ενδιαφέρον πεδίο.

Στη σημερινή αιρετή εκτελεστική διοίκηση του Δήμου Καβάλας υπάρχουν έντεκα αντιδήμαρχοι.

Μόνο δύο είναι γυναίκες. 18,2%.

Και το ποσοστό δεν λέει όλη την ιστορία.

Οι δύο γυναίκες έχουν αρμοδιότητες κοινωνικής πολιτικής, αλληλεγγύης, πρόνοιας, παιδείας και προσχολικής αγωγής, ενώ βασικές οικονομικές, τεχνικές και διοικητικές αρμοδιότητες —οικονομικά, δημοτική περιουσία, έργα, πολεοδομία, πολιτική προστασία, Δημοτική Αστυνομία και μεγάλο μέρος του μηχανισμού— βρίσκονται σε άνδρες.

Κανείς δεν υποτιμά την παιδεία ή την κοινωνική πολιτική.

Το αντίθετο. Αλλά υπάρχει εδώ ένα πολύ πιο σοβαρό ερώτημα για την έμφυλη κατανομή της εξουσίας: στις δύο γυναίκες κυρίως η φροντίδα και η εκπαίδευση, στους άνδρες οι περισσότεροι από τους μηχανισμούς οικονομικής και τεχνικής διοίκησης.

Να λοιπόν ένα πραγματικό θέμα περί πατριαρχίας.

Με αριθμούς, αρμοδιότητες και εξουσία.

 Ήταν εκεί μπροστά. Δεν χρειαζόταν να την αναζητήσουμε στην ομορφιά της συνεντευξιαζόμενης.

Γιατί υπάρχει μια υπέροχη ειρωνεία εδώ: στην προσπάθεια να υπερασπιστείς μια γυναίκα από έναν πατριαρχικό φακό, καταλήγεις να την κοιτάς πρώτα ως «νέα και όμορφη» και μετά ως άνθρωπο που διοικεί, αποφασίζει και λογοδοτεί.

Το «ίσως την πολεμούν επειδή είναι νέα και όμορφη» δεν μεγαλώνει τη συζήτηση για την πατριαρχία.

Τη μικραίνει.

Και εδώ η ειρωνεία γίνεται ακόμη καλύτερη.

Γιατί η ίδια η Μανίνα Ζουμπουλάκη έχει γράψει στο παρελθόν για το πόσο σημαντικό είναι οι γυναίκες να καταλαμβάνουν θέσεις εξουσίας και για το πόσο προβληματικό είναι να αντιμετωπίζεται μια επαγγελματίας πρώτα μέσα από την ομορφιά ή τη σεξουαλικότητά της.

https://look.athensvoice.gr/look/opinions/735384/eimai-feministria-kai-koitaxte-na-ginete-ki-eseis

Συμφωνούμε απολύτως.

Μόνο που τώρα είχε απέναντί της ακριβώς αυτό: μια γυναίκα σε θέση εξουσίας.

Και αντί να μείνει στις αποφάσεις, στη διοίκηση και στη λογοδοσία, ήταν η ίδια που έβαλε στη συζήτηση το ότι είναι «νέα και όμορφη».

Κανείς από όσους της ασκούν θεσμική κριτική δεν είχε κάνει την εμφάνισή της θέμα.

Την έκανε θέμα εκείνη που μας είχε ήδη εξηγήσει γιατί ΔΕΝ πρέπει να την κάνουμε.

Τόσο παλιά ανάγνωση που πραγματικά..είναι αποκαρδιωτικό!

Και εκεί που λες ότι ολοκληρώσαμε με τα στερεότυπα, σκάει το “έστω και σε μια επαρχία σαν την Καβάλα”

Αν θέλετε να πειστείτε για το πόσο «σκοτεινή» είναι τελικά αυτή η επαρχία

κ. Ζουμπουλάκη, ρωτήστε πρώτα τον πρόεδρο και την πλειοψηφία του ίδιου του ΔΗΠΕΘΕ, που έχουν στηρίξει την κυρία Βαμβακά.

Α, σωστά. Δεν τους ρωτήσατε.

Τότε γιατί δεν ρωτήσατε τι ακριβώς συνέβη με την Επιτροπή του άρθρου 152, η οποία κλήθηκε να εξετάσει τη νομιμότητα της ανανέωσης της θητείας;

Γιατί δεν αναζητήσατε τι εξετάζει σήμερα ο Συνήγορος του Πολίτη σχετικά με τη διαδικασία επιλογής και τις καταγγελίες που έχουν υποβληθεί;

Γιατί δεν ρωτήσατε τους ανθρώπους που καταγγέλλουν συγκεκριμένα περιστατικά;

Γιατί δεν ρωτήσατε τους αιρετούς της αντιπολίτευσης που, καλώς ή κακώς, έχουν θεσμικό ρόλο να ασκούν έλεγχο στη διοίκηση;

Τι ακριβώς είναι όλοι αυτοί στο αφήγημα;

Άνθρωποι με επιχειρήματα που πρέπει να εξεταστούν ή απλώς ένα βολικό πλήθος «πατριαρχικών επαρχιωτών» που δεν αντέχουν μια «νέα και όμορφη» γυναίκα;

Γιατί αν ισχύει το δεύτερο, έχουμε λύσει θαυμάσια το πρόβλημα:

δεν χρειάζεται πια να απαντάμε στην κριτική.

Αρκεί να διαγιγνώσκουμε τα κίνητρα εκείνων που την ασκούν.

Και αυτό είναι πολύ πιο εύκολο από το ρεπορτάζ.

Παρ’ όλα αυτά, στο κείμενο περνά καθαρά ένα πολύ παλιό στερεότυπο: ότι στην Καβάλα ο πολιτισμός είναι περίπου μια ευχάριστη έκπληξη, κάτι που συμβαίνει «έστω και» τόσο μακριά από την Αθήνα.

Και όταν κάποιοι Καβαλιώτες ασκούν κριτική, η εύκολη εξήγηση γίνεται «επαρχία, συντηρητισμός, πατριαρχία».

 Όχι τι είπαν.

 Όχι τι κατήγγειλαν.

 Όχι αν έχουν δίκιο ή άδικο.

Το παράδοξο είναι σχεδόν τέλειο: καταγγέλλεις τα στερεότυπα που υποτίθεται ότι έχει η επαρχία, χρησιμοποιώντας ένα στερεότυπο για την ίδια την επαρχία!

 Το «έστω και σε μια επαρχία σαν την Καβάλα» λέει τελικά πολύ περισσότερα για το βλέμμα εκείνου που γράφει παρά για την ίδια την Καβάλα.

Και ας είμαστε σαφείς: δεν υπάρχει πραγματική ισότητα χωρίς ίση λογοδοσία.

Δεν γίνεται να ζητάμε —και πολύ σωστά— ίση πρόσβαση των γυναικών στην εξουσία και, όταν μια γυναίκα βρεθεί εκεί, να θεωρούμε «ύποπτη» κάθε αυστηρή κριτική στις επιλογές της.

Και το καλύτερο; Κανείς από όσους της ασκούν δημόσια κριτική δεν ασχολήθηκε με την εμφάνισή της. Κανείς δεν σχολίασε στιλ, ηλικία, ομορφιά.

 Όλοι μιλούσαν για διοίκηση, αποφάσεις, διαδικασίες και λογοδοσία.

Και ξαφνικά έρχεται η Μανίνα Ζουμπουλάκη, κοιτάζει όλη αυτή τη θεσμική συζήτηση και λέει περίπου: «Μήπως φταίει που είναι νέα και όμορφη;».

Ίσα δικαιώματα. Ίση εξουσία. Ίδιες ευθύνες.

Άνδρας ή γυναίκα, όταν διοικείς δημόσιο οργανισμό, κρίνεσαι για τις αποφάσεις, τις επιλογές και τα αποτελέσματά σου.

Το να βάζεις μια γυναίκα σε προστατευτικό θόλο από την κριτική επειδή είναι γυναίκα δεν είναι ισότητα.

Είναι ένας πολύ ευγενικός πατερναλισμός με προοδευτικό περιτύλιγμα.

Ας κρατήσουμε τελικά την εικόνα που μένει από το κείμενο:

κάπου πολύ μακριά από την Αθήνα υπάρχει μια «επαρχία» που λέγεται Καβάλα, όπου ο πολιτισμός καταφέρνει, σχεδόν από θαύμα, να συμβαίνει «έστω και» εκεί.

Οι κάτοικοί της είναι λίγο πιο συντηρητικοί, λίγο πιο καχύποπτοι, λίγο πιο πατριαρχικοί και, όταν διαφωνούν ή ασκούν κριτική, μάλλον κάτι σκοτεινό πρέπει να κρύβεται πίσω από αυτό.

Γιατί η πιθανότητα να είναι απλώς πολίτες με κρίση, απαιτήσεις και άποψη φαίνεται λιγότερο γοητευτική.

Αυτό είναι τελικά το πιο ενδιαφέρον στερεότυπο του κειμένου: όχι όσα υποτίθεται ότι πιστεύει η επαρχία, αλλά όσα πιστεύουμε εμείς για την επαρχία όταν την κοιτάμε από μακριά.

Η Καβάλα δεν είναι σκηνικό και οι Καβαλιώτες δεν είναι κομπάρσοι σε μια αφήγηση όπου η Αθήνα κρατά τον πολιτισμό και η περιφέρεια πρέπει κάθε τόσο να αποδεικνύει ότι τον αξίζει.

 Ίσως, τελικά, το πιο επαρχιώτικο πράγμα σε όλη αυτή την ιστορία να μην είναι η Καβάλα.

Να είναι το βλέμμα που, ακόμη και σήμερα, επιμένει να τη βλέπει ως «επαρχία».

Γιώργος Καρατζιώτης 10/08/2026