Πόσο ικανός είναι ένας Δήμος να εξασφαλίζει χρηματοδοτήσεις πέρα από τους τακτικούς πόρους που διαθέτει; Πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία; Και σε ποιον βαθμό η εξασφάλιση έκτακτων επιχορηγήσεων μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη διοικητικής επάρκειας;

Η ανάλυση των προϋπολογισμών των Δήμων για το 2025 αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις, τόσο μεταξύ των Δήμων όσο και μεταξύ των έξι κατηγοριών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Το MyOTA επεξεργάστηκε τα στοιχεία των επιχορηγήσεων σε σχέση με τα συνολικά προϋπολογισθέντα έσοδα, υπολογίζοντας για κάθε Δήμο την ποσοστιαία συμμετοχή τους στον προϋπολογισμό.

Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Ορισμένοι Δήμοι εμφανίζουν επιχορηγήσεις που υπερβαίνουν το 20% ή ακόμη και το 30% του συνολικού προϋπολογισμού τους, ενώ άλλοι καταγράφουν ποσοστά μικρότερα του 2%.

Αυτή η διαφοροποίηση αποτελεί ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης για την εξέταση της ικανότητας των δημοτικών διοικήσεων να εντοπίζουν, να διεκδικούν και να εξασφαλίζουν πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους. Δεν αποτελεί, ωστόσο, από μόνη της απόδειξη διοικητικής αποτελεσματικότητας ή ανεπάρκειας. Για να αξιολογηθούν ουσιαστικά τα ευρήματα, απαιτείται να συνεκτιμηθούν ο χρόνος ωρίμανσης των έργων, το μέγεθος και η σύνθεση του προϋπολογισμού, οι ειδικές ανάγκες κάθε περιοχής, οι χρηματοδοτικές ευκαιρίες και η πορεία υλοποίησης των εγκεκριμένων έργων.

Η εξασφάλιση πρόσθετων χρηματοδοτήσεων ως ένδειξη διοικητικής ικανότητας

Η χρηματοδοτική δραστηριότητα ενός Δήμου δεν περιορίζεται στην είσπραξη των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, των δημοτικών τελών και των υπόλοιπων τακτικών εσόδων. Μια δημοτική διοίκηση μπορεί να επιδιώκει την εξασφάλιση πρόσθετων πόρων μέσα από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, ειδικές προσκλήσεις χρηματοδότησης, δημόσιες επενδύσεις και άλλες διαθέσιμες πηγές. Σχεδόν όλα τα έργα και οι μεγάλες συντηρήσεις γίνονται από αυτούς τους πόρους.

Η διαδικασία αυτή απαιτεί συγκεκριμένες διοικητικές και τεχνικές δυνατότητες. Απαιτεί τον εντοπισμό κατάλληλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, τον σχεδιασμό παρεμβάσεων, τη σύνταξη τεχνικών μελετών, την προετοιμασία φακέλων, τη διασφάλιση αδειοδοτήσεων και την υποβολή ολοκληρωμένων προτάσεων. Χρειάζεται επίσης επαρκής στελέχωση, συντονισμός υπηρεσιών και αποτελεσματική παρακολούθηση των διαδικασιών.

Επομένως, η ικανότητα εξασφάλισης πρόσθετων χρηματοδοτήσεων αποτελεί μία από τις διαστάσεις της διοικητικής επάρκειας ενός Δήμου.

Όμως, η καταγραφή ενός ποσού επιχορήγησης στον προϋπολογισμό δεν αποδεικνύει ότι το έργο έχει υλοποιηθεί ή ότι το χρηματοδοτικό αποτέλεσμα οφείλεται αποκλειστικά στην εκάστοτε διοίκηση.

Οι έξι κατηγορίες Δήμων: Από 5,45% έως 12,06%

Η διαφοροποίηση γίνεται ιδιαίτερα εμφανής όταν οι Δήμοι εξετάζονται ανά κατηγορία.

Κατηγορία Δήμων	Επιχορηγήσεις ως ποσοστό του προϋπολογισμού
Μικροί νησιωτικοί	12,06%
Μεσαίοι ηπειρωτικοί	12,02%
Μικροί ηπειρωτικοί και ορεινοί	11,59%
Μεγάλοι και μεσαίοι νησιωτικοί	8,52%
Μεγάλοι ηπειρωτικοί και πρωτεύουσες νομών	7,21%
Δήμοι μητροπολιτικών κέντρων	5,45%

Τα ποσοστά έχουν υπολογιστεί ως σταθμισμένες αναλογίες: το άθροισμα των επιχορηγήσεων κάθε κατηγορίας διαιρείται με το άθροισμα των αντίστοιχων προϋπολογισμών. Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι οι μικρότεροι Δήμοι εμφανίζουν γενικά μεγαλύτερη ποσοστιαία συμμετοχή των επιχορηγήσεων στον προϋπολογισμό τους.

Στους μικρούς νησιωτικούς Δήμους η αναλογία φτάνει στο 12,06%, στους μεσαίους ηπειρωτικούς στο 12,02% και στους μικρούς ηπειρωτικούς και ορεινούς στο 11,59%. Αντίθετα, στους Δήμους των μητροπολιτικών κέντρων περιορίζεται στο 5,45%. Η διαφορά αυτή δεν πρέπει να ερμηνευθεί αυτομάτως ως υπεροχή της μιας κατηγορίας έναντι της άλλης.

Στους μεγάλους αστικούς Δήμους οι συνολικοί προϋπολογισμοί είναι υψηλότεροι, γεγονός που μπορεί να μειώνει τη σχετική συμμετοχή των επιχορηγήσεων, ακόμη και όταν αυτές είναι σημαντικές σε απόλυτο ύψος.

Παράλληλα, οι μικρότεροι Δήμοι μπορεί να ωφελούνται από ειδικά προγράμματα για την αντιμετώπιση γεωγραφικών, πληθυσμιακών ή αναπτυξιακών μειονεκτημάτων.

Η σύγκριση εγείρει ερωτήματα για την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων, χωρίς όμως να αρκεί για να αποδοθεί η διαφορά αποκλειστικά στην ποιότητα της διοίκησης.

Χρειάζεται να εξεταστούν οι υποβληθείσες προτάσεις, οι εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις προηγούμενων ετών, η ωριμότητα του τεχνικού προγράμματος και η σύνθεση των συνολικών εσόδων.

2. Μεγάλοι ηπειρωτικοί Πρωτιά για Δήμο Παγγαίου

ΜΕΓΑΛΟΙ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΙ ΔΗΜΟΙ

ΘΕΣΗ	ΔΗΜΟΣ	ΠΡΟΫΠ/ΟΣ	ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ	ΠΟΣΟΣΤΟ
1	ΠΑΓΓΑΙΟΥ	59,450,479.95 €	13,018,320.30 €	21.90%
2	ΑΡΓΟΥΣ-ΜΥΚΗΝΩΝ	32,420,163.89 €	6,443,740.99 €	19.88%
3	ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ	54,018,227.93 €	9,353,823.77 €	17.32%
4	ΛΕΒΑΔΕΩΝ	41,706,340.44 €	7,054,004.63 €	16.91%
5	ΦΥΛΗΣ	192,764,667.64 €	27,731,271.28 €	14.39%
6	ΗΛΙΔΑΣ	83,652,958.97 €	11,551,150.59 €	13.81%
7	ΝΕΑΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ	140,068,466.98 €	18,987,928.83 €	13.56%
8	ΩΡΩΠΟΥ	100,434,630.16 €	12,305,414.68 €	12.25%
9	ΑΧΑΡΝΩΝ	137,430,364.85 €	15,788,399.38 €	11.49%
10	ΚΡΩΠΙΑΣ	77,849,052.31 €	8,908,100.35 €	11.44%
11	ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ	90,744,620.56 €	10,361,481.41 €	11.42%
12	ΑΡΤΑΙΩΝ	65,931,343.52 €	6,793,373.71 €	10.30%
13	ΧΙΟΥ	103,483,431.42 €	10,347,043.71 €	10.00%
14	ΣΥΡΟΥ-ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ	45,594,452.89 €	4,521,971.21 €	9.92%
15	ΔΙΟΝΥΣΟΥ	74,079,656.09 €	7,201,603.42 €	9.72%
16	ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ	60,106,501.10 €	5,774,484.95 €	9.61%
17	ΧΑΝΙΩΝ	155,153,158.63 €	14,312,351.78 €	9.22%
18	ΒΕΡΟΙΑΣ	79,747,841.65 €	7,332,287.72 €	9.19%
19	ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ	207,114,796.47 €	18,585,294.55 €	8.97%
20	ΚΟΡΙΝΘΙΩΝ	107,140,449.28 €	9,595,430.93 €	8.96%
21	ΘΗΒΑΙΩΝ	64,776,957.14 €	5,729,618.39 €	8.85%
22	ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΧΑΪΑΣ	39,163,094.89 €	3,437,786.97 €	8.78%
23	ΚΥΜΗΣ-ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ	52,294,362.33 €	4,411,881.07 €	8.44%
24	ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ	205,701,106.95 €	17,182,956.37 €	8.35%
25	ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ	48,535,313.88 €	4,050,741.13 €	8.35%
26	ΕΟΡΔΑΙΑΣ	73,034,597.54 €	6,073,586.26 €	8.32%
27	ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ	72,194,034.00 €	5,809,465.06 €	8.05%
28	ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ	32,105,760.51 €	2,540,538.41 €	7.91%
29	ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ	103,710,531.45 €	8,189,407.18 €	7.90%
30	ΛΑΜΙΕΩΝ	93,745,627.93 €	7,378,506.15 €	7.87%
31	ΠΑΤΡΕΩΝ	291,292,138.09 €	22,714,851.12 €	7.80%
32	ΙΕΡΑΣ ΠΟΛΗΣ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ	74,988,067.34 €	5,845,976.42 €	7.80%
33	ΔΡΑΜΑΣ	61,736,446.62 €	4,781,679.29 €	7.75%
34	ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ	63,883,773.81 €	4,936,270.17 €	7.73%
35	ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ	113,159,562.90 €	8,569,789.76 €	7.57%
36	ΦΛΩΡΙΝΑΣ	70,089,660.13 €	5,298,297.61 €	7.56%
37	ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ	80,656,685.84 €	5,927,606.68 €	7.35%
38	ΛΕΥΚΑΔΑΣ	107,534,734.55 €	7,687,239.47 €	7.15%
39	ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ	83,109,219.23 €	5,890,772.48 €	7.09%
40	ΑΓΡΙΝΙΟΥ	148,594,691.53 €	10,461,766.00 €	7.04%
41	ΚΟΖΑΝΗΣ	138,911,275.42 €	9,738,320.61 €	7.01%
42	ΜΕΓΑΡΕΩΝ	62,750,419.87 €	4,396,185.34 €	7.01%
43	ΡΕΘΥΜΝΗΣ	118,485,724.33 €	8,217,543.86 €	6.94%
44	ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ	43,449,231.85 €	2,946,254.54 €	6.78%
45	ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ	69,891,810.15 €	4,627,478.36 €	6.62%
46	ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ	63,660,772.44 €	4,177,597.92 €	6.56%
47	ΘΕΡΜΗΣ	72,952,889.28 €	4,676,229.24 €	6.41%
48	ΕΔΕΣΣΑΣ	53,967,950.89 €	3,347,453.55 €	6.20%
49	ΠΑΙΟΝΙΑΣ	38,235,075.75 €	2,350,730.43 €	6.15%
50	ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ	112,784,967.22 €	6,801,121.23 €	6.03%
51	ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ	53,208,091.17 €	3,172,541.88 €	5.96%
52	ΠΕΛΛΑΣ	90,906,906.98 €	5,368,578.28 €	5.91%
53	ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ	92,561,967.82 €	5,328,464.66 €	5.76%
54	ΣΕΡΡΩΝ	90,538,040.75 €	5,209,550.39 €	5.75%
55	ΤΡΙΠΟΛΗΣ	88,734,068.17 €	4,980,481.29 €	5.61%
56	ΒΟΛΟΥ	171,883,564.80 €	9,645,750.17 €	5.61%
57	ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ	90,818,931.32 €	4,921,468.35 €	5.42%
58	ΠΡΕΒΕΖΑΣ	43,873,464.55 €	2,353,238.65 €	5.36%
59	ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ	283,540,895.24 €	14,677,198.92 €	5.18%
60	ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ	136,180,161.38 €	6,930,755.66 €	5.09%
61	ΖΑΚΥΝΘΟΥ	93,045,649.02 €	4,661,627.76 €	5.01%
62	ΚΑΒΑΛΑΣ	87,786,019.92 €	4,281,868.76 €	4.88%
63	ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ	132,356,282.04 €	6,160,435.65 €	4.65%
64	ΓΡΕΒΕΝΩΝ	55,122,630.71 €	2,443,545.43 €	4.43%
65	ΠΑΙΑΝΙΑΣ	59,076,940.85 €	2,544,810.29 €	4.31%
66	ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ	53,142,747.12 €	2,214,420.88 €	4.17%
67	ΝΑΥΠΛΙΕΩΝ	47,289,516.36 €	1,969,326.00 €	4.16%
68	ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΝΤΙΩΝ ΝΗΣΩΝ	126,274,701.05 €	5,218,878.12 €	4.13%
69	ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ	58,482,844.56 €	2,239,238.28 €	3.83%
70	ΠΑΛΛΗΝΗΣ	81,089,650.71 €	2,862,191.44 €	3.53%
71	ΣΠΑΡΤΗΣ	55,730,549.77 €	1,822,433.00 €	3.27%
72	ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ	117,977,149.36 €	3,456,366.48 €	2.93%
73	ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ	50,398,385.45 €	1,353,666.46 €	2.69%
74	ΗΡΩΙΚΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΝΑΟΥΣΑΣ	42,260,214.80 €	1,123,878.42 €	2.66%
75	ΞΑΝΘΗΣ	74,846,532.32 €	1,968,527.14 €	2.63%
76	ΡΟΔΟΥ	228,193,453.06 €	5,767,756.04 €	2.53%
77	ΣΠΑΤΩΝ-ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ	86,733,920.26 €	2,188,838.65 €	2.52%
78	ΠΥΡΓΟΥ	50,300,355.30 €	1,190,991.96 €	2.37%
79	ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ	54,317,779.10 €	1,223,595.00 €	2.25%
80	ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ	35,785,778.67 €	776,732.48 €	2.17%
81	ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ	87,063,838.89 €	1,516,815.86 €	1.74%
82	ΛΑΓΚΑΔΑ	50,968,134.97 €	673,907.42 €	1.32%
83	ΔΕΛΤΑ	72,553,946.04 €	627,029.80 €	0.86%
84	ΚΙΛΚΙΣ	63,211,590.82 €	505,319.29 €	0.80%

Στην κατηγορία των μεγάλων ηπειρωτικών Δήμων και των πρωτευουσών νομών, η συνολική αναλογία επιχορηγήσεων διαμορφώνεται στο 7,21%.

Δήμος	Επιχορηγήσεις / Προϋπολογισμός
Παγγαίου	21,90%
Άργους–Μυκηνών	19,88%
Ιεράπετρας	17,32%
Λεβαδέων	16,91%
Φυλής	14,39%

Ο Δήμος Παγγαίου εμφανίζει επιχορηγήσεις περίπου 13 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 21,90% του προϋπολογισμού του.

Ακολουθεί ο Δήμος Άργους–Μυκηνών με 19,88% και ο Δήμος Ιεράπετρας με 17,32%.

Στις χαμηλότερες αναλογίες της κατηγορίας συναντώνται οι Δήμοι Κιλκίς με 0,80%, Δέλτα με 0,86% και Λαγκαδά με 1,32%.

Οι αποκλίσεις υπογραμμίζουν τη σημασία της ανάλυσης των επιμέρους χρηματοδοτικών ροών. Ένας Δήμος μπορεί να εμφανίζει χαμηλό ποσοστό σε μία χρονιά επειδή σημαντικές χρηματοδοτήσεις είχαν εγγραφεί σε προηγούμενους προϋπολογισμούς.

πηγή: OTA.gr