Radio Neapolis 90.8 ΑΚΟΥΣΤΕ ΖΩΝΤΑΝΑ

Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού

Αναρτήθηκε στις 14/09/2019

Μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης, με την οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου η διπλή ανεύρεση του Σταυρού πάνω στον οποίο μαρτύρησε ο Ιησούς Χριστός. Στη χώρα μας γιορτάζουν ο Σταύρος και η Σταυρούλα.

Σύμφωνα με την παράδοση, το 326 η γηραιά μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Αυγούστα Ιουλία Φλαβία Ελένη, μετέβη στους Αγίους Τόπους για να φέρει στο φως τα διάφορα μέρη στα οποία έζησε και δίδαξε ο Ιησούς Χριστός. Στα Ιεροσόλυμα πραγματοποίησε μεγάλες ανασκαφές για να βρεθούν οι τόποι της Σταύρωσης και της Ανάστασης στον λόφο του Γολγοθά. Η μετέπειτα Αγία Ελένη οδηγήθηκε στην εύρεση του Τιμίου Σταυρού από ένα αρωματικό φυτό που φύτρωνε στο μέρος εκείνο, τον γνωστό μας βασιλικό. Ύστερα από επίπονες ανασκαφές βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών.

Οι εκκλησιαστικοί ιστορικοί Φιλοστόργιος και Νικηφόρος αναφέρουν ότι ο Σταυρός του Κυρίου εντοπίσθηκε ύστερα από θαύμα, όταν τοποθετήθηκε πάνω σε νεκρή γυναίκα και αυτή αναστήθηκε. Στη θέση αυτή υπήρχε ο ναός της Αφροδίτης, που είχε ανεγείρει το 135 ο ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός, μετά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Η Ελένη, αφού διέταξε να τον γκρεμίσουν, έχτισε στη θέση του τον περικαλλή Ναό της Αναστάσεως, ο οποίος αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του Χριστιανισμού. Ο Σταυρός του Κυρίου παραδόθηκε στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Μακάριο, ο οποίος τον τοποθέτησε στον ναό της Αναστάσεως στις 14 Σεπτεμβρίου 335.

Η δεύτερη Ύψωση του Τιμίου Σταυρού σχετίζεται με τους Βυζαντινο-Περσικούς Πολέμους (602-628). Το 614 οι Πέρσες κυρίευσαν την Παλαιστίνη και αφού λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα του Χριστιανισμού, πήραν μαζί τους ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό. Οι πυρολάτρες Πέρσες θεώρησαν τον Σταυρό μαγικό, εξαιτίας κάποιων θαυμάτων που έγιναν και τον προσκυνούσαν. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, μετά την οριστική νίκη του εναντίον των Περσών το 628, ανέκτησε το ιερό σύμβολο της Χριστιανοσύνης και το μετέφερε αρχικά στην Κωνσταντινούπολη (14 Σεπτεμβρίου 629), όπου αποτέλεσε μέρος του θριάμβου του και στη συνέχεια στα Ιεροσόλυμα.

Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου. Στις εκκλησίες ψάλλεται, μεταξύ των άλλων, το πασίγνωστο απολυτίκιο «Σώσον Κύριε τον λαόν σου…» και στους πιστούς μοιράζονται κλώνοι βασιλικού, εκκλησιαστική συνήθεια που πηγάζει από την παράδοση ότι στο μέρος που βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός είχε φυτρώσει το αρωματικό αυτό φυτό. Η Εκκλησία επιτάσσει την ημέρα αυτή αυστηρά νηστεία.

Απολυτίκιο

Σώσον, Κύριε, τον λαόν Σου και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου, νίκας τοις βασιλεύσι κατά βαρβάρων δωρούμενος και το σον φυλάττων, δια του Σταυρού Σου, πολίτευμα.

Λαογραφία

  • Η γιορτή του Σταυρού έχει ιδιαίτερη σημασία για τους γεωργούς, διότι αποτελεί την αφετηρία της νέας χρονιάς, ενόψει της σποράς. Οι γεωργοί φέρνουν στην εκκλησία μείγμα από τα δημητριακά που θα σπείρουν για να δεχθούν την ειδική ευλογία του ιερέα: «Βλαστήσαι την γην, και δούναι σπέρμα το σπείροντι, και άρτον εις βρώσιν» («Ευχή επί ευλογήσει του σπόρου»).
  • Την ημέρα του Σταυρού, οι ναυτικοί συνήθιζαν να σταματούν τα μακρινά ταξίδια με ιστιοφόρα, όπως συμβούλευε η παροιμία: «Του Σταυρού, σταύρωνε και δένε».
  • Με το βασιλικό που παίρνουν από την εκκλησία, οι νοικοκυρές συνηθίζουν να φτιάχνουν το προζύμι της χρονιάς (Πήλιο, Κορώνη κ.ά).
  • Στην Αίγινα αναβιώνει ο λεγόμενος «Λειδινός», μία μιμητική παράσταση, με μοιρολογήματα και ταφή ενός ομοιώματος μικρού παιδιού, έθιμο με πιθανότατα αρχαία καταγωγή. Ακολουθεί η προσφορά κολλύβων και η τελετουργία κλείνει με χορούς και τραγούδια. Οι επιλογικοί στίχοι του μοιρολογιού:

Πάλι θα ρθεις, Λειδινέ μου
Με του Μάρτη τις δροσιές
Με τ’ Απριλη τα λουλούδια
Τσαι του Μάη τις δουλειές…
Ήρθε η ώρα να μας φύγεις,
πάαινε εις το καλό,
τσαι με το καλό να έρθεις
τσ’ όλους να μας βρεις γερούς…

Ο «Λειδινός» («Δειλινός» με αντιμετάθεση δ και λ) είναι ένα δρώμενο, όπου κυριαρχεί το στοιχείο του θανάτου ως προϋπόθεση για τη νέα ζωή, με αυτονόητο τον συμβολισμό που αφορά τον μαρασμό της φύσης και την αναγέννησή της κάθε χρόνο.

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΝΕΑ
Αναρτήθηκε 13 Νοεμβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2028 – Σαρρής & Πολίτης σίγουρα υποψήφιοι…υπό σκέψη ο Μουριάδης (Προεκλογικές συνεργασίες – Όλο το παρασκήνιο) Αναρτήθηκε 12 Νοεμβρίου 2026 Το Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας ενέκρινε το ψήφισμα για την διεκδίκηση Μεταβατικού Εφετείου Αναρτήθηκε 11 Νοεμβρίου 2026 Ο θρυλικός ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΤΣΜΠΥ των αδερφών Κούφαλη στο ΔΗΠΕΘΕ ΡΟΥΜΕΛΗΣ Αναρτήθηκε 11 Νοεμβρίου 2026 Ο Γιάννης Τάτσης είναι ο νέος προπονητής του Νέστου Χρυσούπολης Αναρτήθηκε 11 Νοεμβρίου 2026 ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ: “Το νέο δίκτυο μονοπατιών του Δήμου Νέστου αναδεικνύει τον φυσικό πλούτο και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής” Αναρτήθηκε 11 Νοεμβρίου 2026 «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ»: Η ταινία διατίθεται δωρεάν για Πολιτιστικούς και Εκπαιδευτικούς σκοπούς (Συγκινούν τα λόγια της συνεργάτιδας του Γιάννη Σμαραγδή, Κορίνας Κομπολίτη) Αναρτήθηκε 7 Νοεμβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – ΟΡΓΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΜΥΓΔΑΛΕΩΝΑ για τα προεκλογικά “μαγειρέματα” ΜΟΥΡΙΑΔΗ – ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ερήμην ΠΟΥΡΣΑΙΤΙΔΗ για ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ στον ΑΜΥΓΔΑΛΕΩΝΑ Αναρτήθηκε 7 Νοεμβρίου 2026 ΜΕ ΑΔΕΙΑ του ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ 30 ημέρες κλειστή η οδός Θ. Καβαλιώτου για έργα του ΔΕΔΔΗΕ παραμονές Χριστουγέννων Αναρτήθηκε 6 Νοεμβρίου 2026 ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ – Ανακοίνωσε έργα αναβάθμισης λιμενικών υποδομών στην Θάσο Αναρτήθηκε 6 Νοεμβρίου 2026 O Κυνηγετικός Σύλλογος Καβάλας ζητά απο τα μέλη του ενημέρωση σχετικά με επιθέσεις λύκων στα σκυλιά τους Αναρτήθηκε 3 Νοεμβρίου 2026 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ – ΚΑΒΑΛΑ – ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΕΤΡΑΚΗ – Διαχρονικά τα συνθήματα των φοιτητών και του λαού αποκτούν σήμερα νέα, δραματική σημασία για εμάς τους Υγειονομικούς Αναρτήθηκε 3 Νοεμβρίου 2026 Οι βροχοπτώσεις επηρέασαν την καταλληλότητα του νερού στη Θάσο Αναρτήθηκε 3 Νοεμβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – Προβλήματα απο την κακοκαιρία. Πτώσεις βράχων και πλημμυρισμένοι δρόμοι Αναρτήθηκε 2 Νοεμβρίου 2026 Ξεκινάει στις 14 Νοεμβρίου το πρωτάθλημα της Α΄ κατηγορίας της ΕΠΣΚ Αναρτήθηκε 2 Νοεμβρίου 2026 Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ οι αυτοδιοικητικοί της Καβάλας. Στο τραπέζι χρηματοδότηση, υποστελέχωση και η επιχειρήσεις ύδρευσης Αναρτήθηκε 1 Νοεμβρίου 2026 Σύλλογος Πολυτέκνων: “Οι θάνατοι ήταν υπερδιπλάσιοι των γεννήσεων και στην Καβάλα” Αναρτήθηκε 1 Νοεμβρίου 2026 ΔΗΜΟΣ ΠΑΓΓΑΙΟΥ – ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ: “Άσφαλτοστρώσεις στο παραλιακό μέτωπο για ασφαλείς διαδρομές των δημοτών μας” Αναρτήθηκε 1 Νοεμβρίου 2026 ΧΑΡΗΣ ΠΑΛΤΟΓΛΟΥ: “Καλή αθλητική χρονιά σε όλη την οικογένεια του Α.Σ. Ταεκβοντό Καβάλας!” Αναρτήθηκε 31 Οκτωβρίου 2026 Απάτη-μαμούθ μέσω ΜΚΟ: Έκλεβαν χρήματα για παιδιά με βαριές ασθένειες – Αστυνομική επιχείρηση και στην Καβάλα Αναρτήθηκε 31 Οκτωβρίου 2026 Α.Ο. ΚΑΒΑΛΑ – Αρκέστηκε στη λευκή ισοπαλία με την Δόξα Νέου Σιδηροχωρίου Αναρτήθηκε 31 Οκτωβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – Εξαπάτησαν πολίτες προσποιούμενοι τους λογιστές και συνελήφθησαν Αναρτήθηκε 29 Οκτωβρίου 2026 Εκτός προγράμματος ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς στο Δημαρχείο Νέστου – Συνάντηση με Δήμαρχο και Πρόεδρο ΕΑΣ Καβάλας Αναρτήθηκε 29 Οκτωβρίου 2026 ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΗΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ – ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ – Στις τελετές Δήμαρχος σε αργία, επαρχίας της Αμμόχωστου στον οποίο έχει ασκηθεί ποινική δίωξη που αφορά βία στην οικογένεια Αναρτήθηκε 29 Οκτωβρίου 2026 Στην Καβάλα την 28η Οκτωβρίου ο Κώστας Καραμανλής Αναρτήθηκε 29 Οκτωβρίου 2026 “Σκιές αθάνατες”. Του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Φιλίππων, Νεαπόλεως & Θάσου κ. Στέφανου Αναρτήθηκε 29 Οκτωβρίου 2026 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Καβάλας αποχαιρετά τον Δημοσθένη Δημοσθενόπουλο Αναρτήθηκε 28 Οκτωβρίου 2026 «Έφυγε» από τη ζωή ο Δημοσθένης Δημοσθενόπουλος – Την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στις 12:00 η Εξόδιος Ακολουθία Αναρτήθηκε 28 Οκτωβρίου 2026 H Ν.Ε. ΠΑΣΟΚ Καβάλας αποχαιρετά τον Δημοσθένη Δημοσθενόπουλο Αναρτήθηκε 28 Οκτωβρίου 2026 Θάνος Πλεύρης απο την Καβάλα: “Οφείλουμε να θωρακίσουμε την πατρίδα μας” Αναρτήθηκε 28 Οκτωβρίου 2026 Τιμήθηκε και φετος η επέτειος του “ΟΧΙ” σε όλες τις γωνιές του νομού Καβάλας Αναρτήθηκε 27 Οκτωβρίου 2026 Ο Δημήτρης Παπουτσής για τον Δημοσθένη Δημοσθενόπουλο: “Οι σύντροφοι και φίλοι σου στο ΠΑΣΟΚ γινόμαστε φτωχότεροι…” Αναρτήθηκε 27 Οκτωβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – Εξαπάτησαν ηλικιωμένη, παρίσταναν τους συγγενείς της και μετά τους αστυνομικούς Αναρτήθηκε 22 Οκτωβρίου 2026 ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΓΙΑ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ: “Φωνές, πιέσεις και απειλές για μηνύσεις απέναντι σε όποια γυναίκα τολμά να τον κρίνει” Αναρτήθηκε 21 Οκτωβρίου 2026 ΚΑΒΑΛΑ – Οδηγός λεωφορείου αρνήθηκε να επιβιβάσει μαθητή επειδή ξέχασε το πάσο του